Τα κλειδιά

By haritini, November 11, 2014

Τα πρόσωπα αυτής της ιστορίας είναι υπαρκτά. Η φαντασία δεν έπλασε κανένα μέρος της. Αυτή είναι μια ιστορία αληθινή. Αυτό είναι μια εξομολόγηση.

Ζω τα τελευταία τέσσερα χρόνια μόνη μου. Σε ένα σπίτι που το διάλεξα και το έστησα όπως ήθελα. Στο σπίτι μου. Αν προσπαθήσω να βρω τι είναι αυτό που μου αρέσει στο να μένω μόνη μου, μάλλον θα καταλήξω να μιλάω για αυτό το αίσθημα της μοναχικής ελευθερίας. Ότι δηλαδή κλείνοντας την πόρτα, μπορώ να απομονωθώ από τον κόσμο, τα βλέμματα και τις ερωτήσεις και να βιώσω με μια πηγαία άνεση οποιοδήποτε συναίσθημα θέλω. Για να γίνω πιο σαφής, δε θα με ενοχλούσε να τρώω το μεσημεριανό μου μαζί με κάποιον άλλο, αλλά θα μου ήταν ανυπόφορο αυτός ο κάποιος άλλος να βλέπει από τόσο κοντά και σε τέτοιο βαθμό την – μέσω των συναισθημάτων – αποτύπωση του ψυχισμού μου.

Βέβαια, αυτό είναι κάτι που με χαρακτηρίζει γενικότερα, το ότι ασυναίσθητα οχυρώνω τον εσωτερικό μου κόσμο, σε μια προσπάθεια να μην ευτελιστεί «μες στην πολλή συνάφεια του κόσμου, μες στις πολλές κινήσεις και ομιλίες […], στων σχέσεων και των συναναστροφών την καθημερινή ανοησία». Δε θέλω να βλέπουν όλοι μέσα μου, όχι γιατί εκεί υπάρχει κάτι πολύτιμο, αλλά γιατί επιτρέποντας σε κάποιον να δει, σχεδόν πάντα του δίνεις μαζί και το δικαίωμα να γράψει μέσα εκεί. Κι αυτό συχνά αποδεικνύεται οδυνηρό.

Υπάρχει, ωστόσο, κάπου εκεί έξω ένας άνθρωπος που μπορεί να βλέπει και να γράφει μέσα μου, με την ίδια φυσικότητα που το κάνω εγώ η ίδια στον εαυτό μου. Μπορεί να το κάνει, επειδή με κάποιον ανεξήγητο τρόπο του το έχω επιτρέψει και ταυτόχρονα το έχει κερδίσει. Η ελληνική γλώσσα μού προσφέρει μόνο τη λέξη «φίλος» για να αποδώσω ρητά τη σχέση που με συνδέει με αυτόν τον άνθρωπο, όμως εδώ πρόκειται για κάτι άλλο. Κάτι που ξεπερνάει τους τετριμμένους χαρακτηρισμούς και την πεπερασμένη υπόσταση των ανθρώπινων δεσμών. Κάτι που είναι απροσδιόριστο, μεταφυσικό σχεδόν, τελικά υπερβατικό.

Έπρεπε να τα πω όλα αυτά. Δε σκοπεύω να αφηγηθώ μια ακόμη ιστορία καθημερινής τρέλας. Ήδη έχω πει τη μισή ιστορία. Η υπόλοιπη ξεκινάει κάπως έτσι: «Θέλεις να πάρεις τα δεύτερα κλειδιά του σπιτιού μου; Αν συμβεί κάτι, να έρθεις να βοηθήσεις». Είμαι εγώ που κάνω την πρόταση και ταυτόχρονα απαιτώ από τον άλλο να συναινέσει σε μια δέσμευση.

Τα κλειδιά. Δε με αφορά το αντικείμενο που λέγεται κλειδί, αλλά ο συμβολισμός πίσω από τις πράξεις. Ζητώντας από τον άλλο να κρατήσει αυτά τα κλειδιά, του ζητώ στην ουσία να είναι εκεί για μένα. Να είναι διαθέσιμος, όταν θα τον χρειαστώ. Να έρθει, επειδή θα το ζητήσω. Αρκετά εγωιστικό, δε νομίζεις; Την ίδια στιγμή που του ζητάω όλα αυτά, του προσφέρω και κάτι. Το δικαίωμα να ανοίξει μια μέρα την πόρτα του σπιτιού μου με αυτά τα κλειδιά. Το δικαίωμα να είναι ο άνθρωπος που θα μπορεί να προσπεράσει τα τείχη μου, υπαρκτά και νοητά, και να δει μέσα μου ανά πάσα στιγμή. Για έναν άνθρωπο που ξέρω πως με αγαπάει, αυτό που του προσφέρω είναι δικαίωμα ή ευθύνη τελικά;

Τα κλειδιά. Εκείνος τα δέχεται. «Φυσικά και θα σε βοηθήσω, αν συμβεί κάτι. Αν όχι εγώ, ποιος; Θα αφήσω τη ζωή μου στην αναμονή αν χρειαστεί, για να σπεύσω να σε βοηθήσω. Ο καθένας που αγαπάει κάποιον θα το έκανε.»

Κανένας από τους δύο δεν το σκέφτεται και πολύ. Στους μήνες που ακολουθούν αυτά τα δεύτερα κλειδιά θα αλλάξουν μια-δυο φορές μεταξύ μας χέρια, γιατί χρειάστηκε να φιλοξενήσω ένα συγγενή ή γιατί κάποιος έπρεπε να πληρώσει τους λογαριασμούς μου, όταν έλειπα καιρό. Αλλά πάντα τα κλειδιά τα έχει εκείνος.

Στους μήνες που ακολουθούν οι ζωές μας προχωρούν στην καθημερινότητα όπως συμβαίνει πάντα, γιατί ο χρόνος είναι συνεχές μέγεθος. Κάνω λάθη. Συμπεριφορές και ενέργειες που τότε έβγαιναν αβίαστα ή φυσικά, τις ξανακοιτάζω τώρα μετά από καιρό και δεν αναγνωρίζω τον εαυτό μου μέσα σε αυτές. Αστοχίες μικρές ή μεγαλύτερες. Αβλεψίες. Μικροί εγωισμοί και μικρές αδιαφορίες. Ασυναρτησίες και ανεξήγητες μικρότητες. Δε θα προσπαθήσω να διερευνήσω τις πηγές κάθε τέτοιας στάσης ή κατάστασης, δε βρίσκεται εκεί η συνέχεια της ιστορίας. Όμως τελικά, όλες αυτές οι ενέργειες βασικά εκπορεύονται από μία βεβαιότητα. Ότι ο άλλος θα είναι εκεί, ότι μπορεί να είναι ψύχραιμος και καλός συνέχεια, ότι μπορεί να αντέξει τα πάντα. Ότι θα παρατάει το δικό του σπίτι κάθε τόσο, επειδή είμαι αφηρημένη και ξεχνάω στην πόρτα τα κλειδιά μου.

Το πώς γεννήθηκε κι εγκαταστάθηκε μέσα μου αυτή η βεβαιότητα είναι μια άλλη υπόθεση. Όχι πρωτότυπη, συμβαίνει αρκετά συχνά. Αγαπάς κάποιον πολύ και σε αγαπάει κι αυτός. Για όσο η αγάπη πορεύεται μαζί με τον πλήρη και βαθύ σεβασμό του ενός απέναντι στον άλλο, υπάρχει αυτό που λέμε ισορροπία. Όταν ο ένας από τους δύο μικρούς εγωισμούς αποφασίσει έτσι απλά να γίνει μεγαλύτερος, συμβαίνει αυτό που λέμε ρήξη. Η ρήξη μπορεί να είναι εξωτερική, ένας καβγάς λόγου χάρη, μπορεί όμως να είναι και υπόγεια. Αυτή η δεύτερη είναι πολύ πιο έντονη. Ο ένας μικρός εγωισμός: «από εδώ και πέρα θα είμαι βέβαιος ότι θα είσαι πάντα εκεί για μένα, όπως και να φέρομαι». Ο άλλος μικρός εγωισμός: «σε αγαπώ πολύ για να σου φέρω αντίρρηση, εντάξει, θα προσπαθήσω να είμαι εκεί για σένα, αλλά να ξέρεις ότι από εδώ και πέρα η βεβαιότητα θα μετράει σαν αντίστροφη μέτρηση σε ωρολογιακή βόμβα».

Και κάπως έτσι η ισορροπία διαταράσσεται, η αγάπη παραμένει φυσικά, αλλά όχι αλώβητη και το «τικ-τακ» του ρολογιού ακούγεται όλο και πιο δυνατά και στο τέλος…

«Πάρε πίσω αυτά τα κλειδιά, δε μπορώ να τα κρατάω πια. Δε μπορώ να έχω την ευθύνη ούτε και το δικαίωμα. Δεν ξέρω αν μπορώ να είμαι εκεί. Δεν ξέρω αν θέλω να βλέπω μέσα σου. Ο δικός μου μικρός εγωισμός τώρα είναι τόσο πληγωμένος και δεν πρέπει να μείνω άλλο κοντά σου, γιατί μόνο θα σε πληγώνω. Πάρε πίσω αυτά τα κλειδιά κι επιστρέφω σπίτι μου».

Ξαναλέω. Δε με ενδιαφέρουν τα κλειδιά. Μόνο ο συμβολισμός πίσω από τις πράξεις. Βλέπω αυτό τον άνθρωπο να φεύγει, επειδή τον έδιωξα. Επειδή κάθε μέρα τον έδιωχνα λίγο ακόμη, μέχρι που δεν άντεξε άλλο. Επιστρέφω στο σπίτι μου και προσπαθώ να δω τι πήγε λάθος. Είμαι σίγουρη πως είναι δικό μου το λάθος, αλλά δεν είμαι σε θέση να δω πώς πραγματικά έχει η κατάσταση.

Ακολουθούν κι άλλοι μήνες. Ακολουθούν κι άλλα λάθη. Ο ένας μικρός εγωισμός εξακολουθεί να απαιτεί κι ο άλλος, βαθιά πληγωμένος, προσπαθεί να γιατρέψει μόνος του τα τραύματά του και να ξαναφέρει τη σχέση σε ισορροπία. Μάταιο. Κλεισμένοι ο καθένας στο σπίτι του, ο άλλος άνθρωπος κι εγώ προσπαθούμε ατομικά να λύσουμε τον κόμπο. Είμαι βέβαιη πως πρέπει να δουλέψουμε μαζί, δίπλα-δίπλα, για να λυθεί. Εκείνος αργεί να το συνειδητοποιήσει και του δίνω χρόνο. Κοιμάμαι και ξυπνάω με την ίδια σκέψη «γιατί φτάσαμε εδώ». Κοιμάται και ξυπνάει με την ίδια λύπη «γιατί σε αγαπάω και σε μισώ ταυτόχρονα».

Δεν έδωσα σε κανέναν άλλο αυτά τα δεύτερα κλειδιά. Θα μπορούσα θεωρητικά να το έχω κάνει. Στην ουσία όμως, αν μπορούσα να δώσω τα κλειδιά, θα μπορούσα να δώσω και το δικαίωμα ή την ευθύνη. Δε μπορώ.

Κάπου έχω διαβάσει μια κλισέ ατάκα που λέει πως αν αγαπάς κάποιον, πρέπει να τον αφήσεις να φύγει και πως αν σε αγαπάει κι αυτός, θα επιστρέψει αργά ή γρήγορα. Θα παραποιήσω λίγο αυτά τα λόγια και θα πω ότι αν αγαπάς κάποιον, πρέπει να του δώσεις το χρόνο που χρειάζεται με τον εαυτό του και ότι αν σε αγαπάει κι αυτός, θα σου επιτρέψει να τον πλησιάσεις ξανά, όταν δε θα μπορεί πια να είναι μόνος του.

Δεν είμαι καθόλου σίγουρη ότι τα χειρότερα πέρασαν. Θα ακολουθήσουν μήνες και λάθη. Ο δικός μου μικρός εγωισμός μπορεί να επαναστατήσει πάλι κι ο δικός του μπορεί να μην το επιτρέψει ξανά. Είμαι, όμως, σίγουρη ότι αυτός ο άνθρωπος αξίζει να έχει το δικαίωμα ή την ευθύνη και είμαι σίγουρη πως το επιθυμεί κι ο ίδιος.

Γι’ αυτό, αυτά τα δεύτερα κλειδιά θα επιστρέψουν στα χέρια που ανήκουν, ακόμη κι αν η ισορροπία δεν αποκαταστάθηκε πλήρως. Εκείνος τα ζήτησε. Δε μπορεί πια να είναι μόνος. Κι εγώ του τα δίνω. Δε μπορώ πια να είναι μακριά.

Φίλε μου και αδερφέ, welcome back. Light will guide us home. Για σένα ο λόγος του Καβάφη:
« Κι αν δε μπορείς να κάμεις τη ζωή σου όπως τη θέλεις,
τούτο προσπάθησε τουλάχιστον
όσο μπορείς: μην την εξευτελίζεις
στην πολλή συνάφεια του κόσμου,
μες στες πολλές κινήσεις κι ομιλίες.

Μην την εξευτελίζεις πηαίνοντάς την,
γυρίζοντας συχνά κ’ εκθέτοντάς την
στων σχέσεων και των συναναστροφών
την καθημερινήν ανοησία,
ώς που να γίνει σα μια ξένη φορτική »

What do you think?

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.