Σκέψεις απογευματινές για αδικίες καθημερινές

By haritini, March 22, 2015

Τον τελευταίο καιρό η σκέψη μου στρέφεται συχνά προς μία έννοια. Σαν να υπάρχει σχεδόν σε μόνιμη βάση ένα ξεχωριστό νήμα της εγκεφαλικής μου δραστηριότητας, που ακούραστα επεξεργάζεται αυτή την έννοια. Το νήμα αυτό δουλεύει στο παρασκήνιο και σε ανύποπτες στιγμές μία μάλλον υποσυνείδητη εντολή το ανακαλεί και το τοποθετεί στο προσκήνιο. Χωρίς να έχω πλήρη εικόνα του τι συμβαίνει μέσα στο κεφάλι μου, αυτές οι γραμμές δεν είναι το αποτέλεσμα της επεξεργασίας. Φωτογραφίζω απλά μία από τις πράξεις που παίζονται στη σκηνή. Φωτογραφίζω την πράξη που παίζεται αυτή τη στιγμή στη σκηνή.

Δε μου αρέσει καθόλου η λέξη που έχουμε εφεύρει για την έννοια. Αδικία. Δε μου αρέσει ούτε ο ήχος της, όταν την προφέρω ούτε η γραφή της, όταν τη γράφω. Θα μου πεις, μπορεί η ίδια η έννοια να είναι αυτή που ντύνει τη λέξη με αυτή τη δυσαρέσκεια στα μάτια μου. Πιθανόν. Θα αναγκαστώ, προφανώς, να τη χρησιμοποιήσω, όπως τόσες φορές έχω κάνει, γιατί δεν έχω κάποια καλύτερη να προτείνω στη θέση της.

Ωραία λοιπόν, αδικία. Σε μια προσπάθεια να ρίξω λίγο φως στις χαοτικές μου σκέψεις, θέλω να διαχωρίσω τρεις εκφάνσεις της αδικίας. Πρώτα, είναι η περίπτωση όπου εσύ είσαι άδικος απέναντι σε κάποιον άλλο. Μετά, είναι οι φορές που κάποιος άλλος είναι άδικος απέναντι σε σένα. Και τέλος, είναι και κάποιες άλλες φορές που εσύ είσαι άδικος απέναντι σε σένα. Τότε που είσαι άδικος με τον εαυτό σου.

Εικάζω ότι αυτή η κατηγοριοποίηση προκύπτει στη σκέψη μου ως απόρροια της ανάγκης μου να πιάσω από κάπου αυτό το μπερδεμένο νήμα. Ωστόσο, από μόνη της δε μου λέει τίποτα. Είναι μερικές φορές που σαν να μην ελέγχεις τη σκέψη σου. Σαν να μην ξέρεις ακριβώς τι θέλεις να σκεφτείς. Νομίζω αυτός ο διαχωρισμός είναι το πρώτο λογικό βήμα που κάνω στην προσπάθεια να βρω αυτό που θέλω να σκεφτώ. Έτσι σαν να ανοίγει ένας δρόμος, για να περπατήσω τη σκέψη μου πάνω του. Το επόμενο είναι να κάνω μια γενναία πλην αυθαίρετη πρόβλεψη: αυτό που θέλω ίσως να σκεφτώ είναι το πού βρίσκομαι εγώ η ίδια σε κάθε μία από τις περιπτώσεις που κατέγραψα.

Αυτό είναι το πρώτο πραγματικό μου βήμα πάνω στο δρόμο. Στην πολύ πρόσφατη ιστορία της ζωής μου βρέθηκα μπροστά από τις τρεις μου περιπτώσεις. Είδα κάποιον να αδικεί τον εαυτό του, είδα κάποιον να αδικείται και είδα κάποιον να αδικεί. Κανονικά θα έπρεπε να χρησιμοποιήσω ως παράδειγμα ένα άτομο και κατά συνέπεια ένα πρόσωπο στα ρήματα και τις αντωνυμίες. Θα έπρεπε, ας πούμε, να εξετάσω το συγκεκριμένο άνθρωπο που αδίκησε τους άλλους, αδικήθηκε και αδίκησε τον εαυτό του. Δε θα το κάνω. Πιστεύω ότι αυτά τα τρία «είδα» είναι η πηγή των σκέψεών μου. Γι’ αυτό θα κάνω τα τρία επόμενα βήματα προς αυτή.

Βήμα πρώτο. Τι θα απαντούσες στην ερώτηση «γιατί δε μπορώ να χαρώ με τα μικρά όμορφα που συμβαίνουν κι επηρεάζομαι τόσο πολύ από τα αρνητικά»; Θα απαντούσες ότι το να στερείς από τον εαυτό σου την καθημερινή χαρά είναι άδικο; Εγώ αυτό απάντησα. Δεν είχα απάντηση στο γιατί. Είναι άδικο να προορίζεις τον εαυτό σου μόνο για τις αναποδιές και τις δύσκολες στιγμές. Είναι άδικο να μην επιτρέπεις στον εαυτό σου να βιώσει την οποιαδήποτε μικρή χαρά με την ένταση και την εσωτερικότητα που της πρέπει.

Στην αρχή δεν ήμουν σίγουρη για την απάντησή μου. Τώρα είμαι. Ναι, αδικείς τον εαυτό σου, όταν αφήνεις να συμβαίνει αυτό. Μπορεί να μην ξέρεις από πού προέρχεται ούτε πώς να το αντιμετωπίσεις. Αλλά πραγματικά, θέλεις να το αντιμετωπίσεις; Ή μήπως συμβιβάστηκες με τη σκέψη ότι αυτό σου αξίζει; Όχι φίλε μου. Δε σου αξίζει αυτό. Σου αξίζει να είσαι τόσο δίκαιος με τον εαυτό σου όσο είσαι και με τους άλλους. Σου αξίζει να είσαι πιο δίκαιος με τον εαυτό σου, γιατί δε γεννήθηκες για τα σκοτάδια. Γεννήθηκες για να μοιράζεις το φως σου. Κάθε φορά που περνάς βιαστικά δίπλα από μια χαρά και σχεδόν ούτε την κοιτάς, ρίχνεις λίγο από το φως σου στα σκουπίδια. Είναι κρίμα κι άδικο. Αυτή είναι η απάντησή μου: σταμάτα να αδικείς τον εαυτό σου.

Επόμενο βήμα. Πώς νιώθεις, όταν αδικείται ένας αγαπημένος σου; Πώς νιώθεις, όταν διαβάζεις στις ειδήσεις για μια κατάφορη περίπτωση αδικίας; Εγώ θολώνω. Αυτή είναι η πηγαία μου αντίδραση στην αδικία. Θολώνω τόσο, που πρέπει να καταβάλω υπεράνθρωπες προσπάθειες, για να εκφραστώ και να φερθώ ψύχραιμα απέναντι σε αυτούς που με θράσος ξεδιπλώνουν την άδικη συμπεριφορά τους.

Είδα ένα φίλο μου να αντιδράει με στωικότητα, σύνεση και θάρρος απέναντι σε αυτούς τους τελευταίους. Θαύμασα την ψυχραιμία του, αλλά θόλωσα. Πώς μπορούν κάποιοι να απλώνουν όλη τη μικροπρέπειά τους πάνω στις πλάτες των ικανών; Πώς γίνεται κάποιος που είναι τόσο λίγος να έχει μια χούφτα αρκετά μεγάλη, ώστε να χωράει μέσα της όλη τη λάσπη; Είναι άδικο να τίθεται υπό αμφισβήτηση η ακεραιότητα, η υπόληψη και η αξία ενός ανθρώπου, που δεν έχει άλλη απόδειξη της καθαρότητάς του, πέρα από τα ίδια του τα έργα. Είναι πολύ άδικο. Απορώ, φίλε μου, μαζί σου. Σε θαυμάζω. Αλλά αυτοί που σε αδίκησαν μου θολώνουν το μυαλό. Δε θα καταλάβω ποτέ την ανθρώπινη βλακεία.

Τελευταίο βήμα. Πώς διαχειρίζεσαι τις τύψεις που γεμίζουν το στέρνο σου, όταν νιώσεις ότι φέρθηκες άδικα σε κάποιον; Υποθέτω ότι είσαι αρκετά άνθρωπος, ώστε να νιώθεις ενοχές για την αδικία που έκανες. Εγώ είμαι. Κι έχω πολλές τύψεις για σένα. Νιώθω πως σου φέρθηκα σκληρά και άρα άδικα. Δε σου αξίζει να σου φέρονται σκληρά. Σου αξίζει όλη η αγάπη του κόσμου.

Ποτέ δεν είχα ανάγκη να ακούσω τη λέξη «συγγνώμη». Γι΄ αυτό και μερικές φορές αποφεύγω να την πω. Επειδή νομίζω πως ούτε οι άλλοι έχουν ανάγκη να την ακούσουν. Δε ξέρω αν έχεις ανάγκη να το ακούσεις, αλλά ξέρω ότι σε αυτήν την περίπτωση έχω την ανάγκη να το πω. Συγγνώμη που ήμουν σκληρή μαζί σου. Συγγνώμη που δε μπορούσα να κάνω τίποτα άλλο πέρα από το να είμαι ειλικρινής και ξεκάθαρη. Συγγνώμη που η συχνότητά μου ήταν διαφορετική από τη δική σου. Κάποιες φορές γινόμαστε άδικοι σχεδόν ερήμην μας. Δεν είναι δικαιολογία. Είναι η ζωή που μας φέρνει κοντά, αλλά δεν ήταν η κατάλληλη στιγμή και είναι η φύση μου που δεν μου επιτρέπει τίποτα λιγότερο από το «όλα». Συγγνώμη.

Τέλος. Υποθετικά μέχρι τώρα θα πρέπει να έχω κάνει πέντε ολόκληρα βήματα στο δρόμο που χάραξε η αρχή της πράξης. Μάλλον δεν έχω κάνει ούτε ένα αποφασιστικό βήμα. Η πράξη τέλειωσε. Οι φωτογραφίες είναι θολές, αλλά φωτεινές. Νομίζω δε θα τελειώσω ποτέ με αυτή τη σκέψη. Δε θέλω να τελειώσω. Γιατί αν τελειώσω, θα ξεχάσω εκείνον το Βαγγέλη που πριν λίγες μέρες κηδεύτηκε. Μα δε θέλω να ξεχάσω. Όταν ξεχνάς αυτούς που αδικείς, έρχεσαι πιο κοντά στο να τους αδικήσεις πάλι. Αν δε σε ξεχάσουμε Βαγγέλη, μπορεί να γίνουμε λίγο καλύτεροι. Ή και όχι.

What do you think?

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.